Казахстан станет правовым государством или продолжит охоту на ведьм? Открытое обращение правозащитников

На русском  | English | Қол қою\Подписать\Sign  |

Қазақстан Республикасының
Президенті
Қ.К. Тоқаевқа

Қазақстан Республикасының
Бас  прокуры
Г.Д. Нұрдаулетовқа

Қазақстан Республикасында Адам құқықтары жөніндегі уәкіл
А.О. Шәкіровке

Көшірме:             Қазақстан Республикасының Ұлттық
қауіпсіздік комитетінің төрағасы
К.К. Мәсімовке

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл
агенттігінің төрағасы
А.Ж. Шпекбаевқа

Қазақстан Республикасының
Жоғарғы сотының төрағасы
Ж.Қ. Асановқа

 

АШЫҚ ҮНДЕУ

«Қазақстан құқықтық мемлекет болады не қудалауды (мыстандарды аулауды) жалғастырады[1] 

Соңғы кездері құқық қорғаушылардың, журналисттердің және азаматтық белсенділердің қауіпсіздігіне қатысты жағдай айтарлықтай нашарлап отыр.

Тек 2019 ж. маусым айында ғана 11 ұйым, 28 әйел, 49 ер адам – құқық қорғаушылар, журналисттер, азаматтық белсенділер әртүрлі қоқан-лоқыға және шабуылдарға душар болған.[2] Қоқан-лоқы көрсетудің айрықша ерекшелігі келесідей болды:

  • зорлық сипатта:

— Қарағанды облысында сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресушіні, қоғам қайраткерін өлтіру;
— соққыға жығу[3];
— Алматы қ. адвокатының иті уландырылды;
— Алматы қ. екі белсендіні ұрлап кету;
— гаджеттерді, бейнекамераларды бүлдіру, тонау, ұялы телефондарды тартып алу және ақпаратты ашуға мәжбүрлеу;
— Орал қ. құқық қорғаушылардың, журналисттердің және азаматтық белсенділердің WhatsApp чаттарын, ұялы телефондарын бұзып ашу.

  • кінәлі тұлғаларды анықтау мүмкін болмау үшін бүркеу қолданылды (қолшатыр астында, бетперделер, азаматтардың қолдарымен, сонымен қатар полицей әйелдер);
  • кемінде 4 журналисттің гаджеттерін ұрлау және тонау (ноутбуктар, ұялы телефондар).

Бұған қоса, 09.06.2019 ж. сайлауға байланысты оқиғалар барысында жаппай және созылмалы сипатта болған адам құқықтары мен бостандықтарына өрескел жөнсіз шектеулер қойылды. Мысалы, кінәсіз азаматтарды сотқа ешбір қолжетімділіксіз күштеп тұтқынға алу және олардың уақытша жоғалып кетуі.

Барлық оқиғалар түгелдей саяси сипатқа ие болды, ең алдымен, сотпен тыйым салынған «Қазақстанның демократиялық таңдауы» (ҚДТ) оппозициялық қозғалысқа қарсы бағытталды. Шектеулер мен қоқан-лоқылар қандай болмасын – барлығы ҚДТ әкеп отыр (тінту, жауап алу, тұтқынға алу, техника мен гаджеттерді тартып алу,  заңды тәсілмен тыйым салынбаған ақпаратты таратуға кедергі келтіру, білікті заңгер – адвокаттың қорғауына жүгінуді қолжетімді етпеу).

Әсіресе, соңғы ай, азаматтардың салықтарына қамтамасыз етілетін және адамның құқықтарын бұзуға емес, қорғауға шақырылған үкімет және тікелей мемлекеттік органдар тарапынан зорлық, көпшілікк ортақ болу және саяси уәжділік, басынушылықтан басқа келесілер анықталғанымен ерекшеленіп отыр: мемлекет өз халқынан және азаматтық қоғамнан қорқып отыр, себебі құқық қорғаушыларға, журналисттерге және азаматтық белсенділерге қоқан-лоқы мен шабуыл жасау «қаруы» ретінде қалай да болса құқық қорғау органдарына тәуелді немесе әлсіз, шамасы ҰҚК, әкімдік және полиция қызметкерлері пайдаланатын ӘЙЕЛДЕРДІ (жас, көп балалы немесе полиция киімінде – мәні маңызды емес) пайдалана бастады. Олар көшелерде де, мекемелерде де іс-әрекет жасайды  (мақсатты түрде нақты іс-шараларға барады).

Соңғы оқиға әбден жоспарланған болатын және 22.07.2019 г. Алматы қ. орын алған болатын. Елдегі ең ірі коммерциялық емес ұйым – Адам құқықтары мен заңдылықты сақтау жөніндегі Қазақстан халықаралық бюросының (АҚҚХБ) баспасөз орталығы мақсатты нысана болды. Және бұл бірінші рет емес. Үкіметтік емес ұйым қызметкерлеріне, баспасөз конференциясының спикерлеріне және адвокат Нұреисов Ғалымға, журналисттерге дене жарақаттары келтірілді. Қоғам шабуыл жасаған әйелдерді анықтай алды (мысалы, Ахметова Ақжол), АҚҚХБ камераларынан бейнежазбалар бар, алайда прокурорлар да және тіпті ҚР ҰҚК қызметкерлері де (ҚазТАГ ақпараты бойынша 23.07.2019 ж. Алматы қ. Әуезов ауданының ПБ келген) қылмыстық құқық бұзушылық жасауда кінәлі тұлғаларды әлі ресми түрде анықтамады.

Ресей, Украина, Өзбекстан және Қырғызстаннан құқық қорғаушыларға қоқан-лоқы қаруы ретінде әйелдерді пайдаланудың теріс тәжірибесін қабылдады. Қастандық теориясына және қандай да бір сыртқы күштердің елдегі жағдайдың тұрақсыздануына қатысуға негізделген «түрлі-түсті революциялар» деп аталатын параноидты қорқақтық азаматтық қоғамның белсенді бөлігіне қатысты үкіметтің мүлде ақылға қонымсыз іс-әрекетіне алып келеді. Мемлекеттің басшылығы өркениетті құқықтық ел құруға қабілетті ме және дайын ба? Зорлық-зомбылық, оған қоса ауқаттылармен басқарылатын үкімен, ешқашан өзін ақтамайды.

Үкімет қолданатын шаралардың көбі адамның адамгершілігінен,  ақпаратқа, білікті қорғаушыға – адвокатқа, әділ сотқа, тиімді құқықтық қорғау құралдарына қолжетімділіктен айыруға бағытталған пікір қалыптасады. Ал, бұл Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пактінің 2, 7, 9, 14, 19, 21 баптарымен кепіл етілген құқықтарды жөнсіз шектеуді білдіреді.

23.07.2019 ж. Қазақстандағы АҚШ бірінші елшісі Уильям Кортни ҚР президенті Қасым-Жомарт Тоқаевты Алматы қ. журналисттерге жасалған шабуылдарды соттауға шақырды. Еуропадағы Қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының (ЕҚЫҰ) БАҚ еркіндігі мәселелері жөніндегі өкілі Арлем Дезир Қазақстан үкіметін журналисттерге шабуылдау жағдайын тергеуге шақырды.

Конституция, сонымен қатар ҚР ратификацияланған халықаралық шарттар негізінде төмендегіні ТАЛАП ЕТЕМІЗ:

  1. Ең қысқа мерзімде жылдамдық, әділдік, тәуелсіздік, мұқияттылық, тиімділік қағидаларында 22.07.2019 ж. АҚҚХБ баспасөз орталығында қоғамға әлдеқашан белгілі озбыр әйелдер тарапынан орын алған шабуылды, бұзақылықты, ұрлықты, жәбірлеуді тергеу, ол әйелдер 4 баласы бар, ал ең кішкентайы 8 айлық Оксана Шевчуктың құқықтарын жөнсіз шектеу тақырыбы бойынша баспасөз конференциясын өткізуге жол бермеу мақсатында бізге нақты лауазымды тұлғалармен (оларды анықтап, қылмыстық жауапкершілікке тарту керек) бағытталған болып көрінеді.
  2. Полицияны АҚҚХБ қызметкерлерін де, Алматы қ., 8 ш.а., 4а үй, 423, 428 кеңсе мекенжайы бойынша баспасөз орталығында өткізілетін баспасөз конференцияларының қонақтары мен спикерлерін де АҚҚХБ негізінде күзетуге және қорғауға міндеттеу. Осындай қорғау болмаған жағдайда біз Алматылық полицияның қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуде, соның ішінде БҰҰ құқық қорғаушыларды қорғау туралы декларациясына сәйкес құқық қорғаушылардың, азамттық белсенділердің құқықтарын сақтау жөніндегі Қазақстан Республикасының міндеттемелерін орындауға қабілетсіздігін белгілеуге мәжбүр боламыз. Берілген талап — бір мәнді және дереу орындалуы тиіс, себебі 22.07.2019 ж. оқиға орнына шақырылған полиция заңды және қорғанышқа мұқтаж адамдардың өтінішін ескермеді, және іс жүзінде еш әрекет қолданбады. Қылмыстық құқық бұзушылық құрамы болғандықтан, ҚР ҚК 371 баб. бойынша полици қызметкерлерін, соның ішінде Алматы қ. Әуезов аудандық полиция басқармасының учаскелік инспекторы Р.Асаевты әрекетсіздік үшін қылмыстық жауапкершілікке тартуды талап етеміз.
  3. ҚР Конституциясының 77 баб. кепіл етілген құқықтың және кінәсіздіктің анық-қанығына жетудің әр элементінің үстемдігін, ең алдымен, соттың қатаң сақтауын қамтамасыз ету, себебі Қазақстанда әлдеқашан бұрын қарапайым адамның (мемлекет азаматы немесе азаматы емес)«кінәсіздігінің анық-қанығына жету» қолданылады, кез келген айыптаушы көзқарас түрін жою және полиция, прокурор, әкімдік қызметкерінің сөздерін және баянаттарын немесе ҚР ҰҚК ауызша нұсқауларын негізге алуды тоқтату.
  4. Қорқыту және қуғын-сүргін, өзгеше ойды ұстануды басу, сөз еркіндігін басу, адамның өзге құқықтары мен бостандықтарын жөнсіз шектеу, құқық қорғаушылар мен азаматтық белсенділерді қорқыту, арнайы қызметтермен және полициямен қоғамда қорқыныш жағдайы мен атмосферасын жасанды құру, мемлекеттік институттарына жаппай және түгелдей сіңіп кеткен сыбайлас жемқорлыққа төзімділік тәжірибесін тоқтату. Заң біржақты тәртіпте жұмыс істемеу керек (халыққа қарсы), қайта ең алдымен – билік өкілдері, лауазымды тұлғаларға қатысты жұмыс істеу керек. Шенеуніктік бассыздықты жойыңыздар, ҚР Конституциясының 14 баб. кепіл етілген теңдікті қамтамасыз етіңіздер. Осыны ендігі іс жүзінде дәлелдеңіздер!

Қолдар:

  1. Анара Ибраева, құқық қорғаушы, Қазақстанның астанасы.
  2. Евгений Жовтис, құқық қорғаушы, АҚҚХБ директоры.
  3. Александр Данчев, құқық қорғаушы, Петропавл қ.
  4. Асель Нургазиева, құқық қорғаушы, Атырау қ.
  5. Иван Синенко, «True equality» ЖШС төрағасы, Орал қ.
  6. Валентина Сахненко, құқық қорғаушы, Алматы қ.
  7. Марианна Гурина, құқық қорғаушы, Алматы қ.
  8. Дарья Ульжагалиева, құқық қорғаушы, Атырау қ.
  9. Разия Нурмашева, АҚАА адвокаты, Алматы қ.
  10. Айман Умарова, адвокат, Алматы қ.
  11. Александр Клюшев, құқық қорғаушы, Қазақстанның астанасы.
  12. Ерлан Калиев, құқық қорғаушы, Алматы қ.
  13. Фатима Джандосова, құқық қорғаушы, Алматы қ.
  14. Ирина Медникова, қоғам қайраткері, Алматы қ.
  15. Тамара Калеева, «Әділ сөз» ҚҚ президенті, Коалиция «20 бап», Алматы қ.
  16. Азамат Шамбилов, құқық қорғаушы, Бишкек қ.
  17. Ғалия Аженова, «Әділ сөз» ҚҚ, Алматы қ.
  18. Татьяна Бажова, құқық қорғаушы, ҚҚ «Аман-саулық», Алматы қ.
  19. Дмитрий Тихонов, құқық қорғаушы, АҚҚХБ, Алматы қ.
  20. Тоқжан Қизатова, құқық қорғаушы, Атырау қ.
  21. Георгий Архангельский, ҚР азаматы, Алматы қ.
  22. Гульнара Абильбекова, ҚР азаматы.
  23. Серик Тенизбаев, құқық қорғаушы, Қызылорда қ.
  24. Сергей Соляник, экологиялық белсенді, Алматы қ.
  25. Роллан Машпиев, қоғам қайраткері, Семей қ.
  26. Сергей Измайлов, құқық қорғаушы, Петропавл қ.
  27. Юрий Гусаков, құқық қорғаушы, Қарағанды қ.
  28. Еникеева Элина, «Сана Сезiм» заңгері, Шымкент қ.
  29. Ләззәт Қамзе, «Әлеуметтік құқықтарды қорғау орталығының» директоры, Қазақстанның астанасы.
  30. Найля Чуйкина, құқық қорғаушы, Жезказган қ.
  31. Жанара Балгабаева, адвокат, Алматы қ.
  32. Баян Егізбаева, Жастар мәселесі орталығының төрағасы, Қызылорда қ.
  33. Руслан Жантасов, құқық қорғаушы, Қазақстан жастар ақпараттық қызметінің филиал директоры, Петропавл қ.
  34. Кенжебек Султанбеков, құқық қорғаушы, Семей қ.
  35. Василина Атоянц, Қазақстан жастар ақпараттық қызметінің атқарушы директоры, Алматы қ.
  36. Игорь Колов, құқық қорғаушы, Қостанай қ.
  37. Андрей Пригорь, «Аманат» қәсіподақтар одағы, Қазақстанның астанасы.
  38. Вадим Ни, Қазақстан Экофорум қоғамдық ұйымдарының төрағасы, Алматы қ.
  39. Аскар Шайгумаров құқық қорғаушы, Орал қ.

24 шілде 2019 ж., Қазақстан Республикасы


[1] Мыстандарды аулау — сиқыршылықта күдікті адамдарды қудалау. … Тұрақты сөз тіркесі ретінде, «мыстандарды аулау» өзгеше ойды ұстанушыларды сандырақтап қудалауды, қандай да бір әлеуметтік топтардың негізсіз себеппен беделін түсіру ді білдіреді.

[2] Олардың ішінде:

  • Азаматтық белсенділер — 14 әйел, 21 ер адам (11 ер адам, 9 әйел/ сайлауға байланысты — 5 әйел, 10 ер адам):
  • Журналисттер — 2 БАҚ, 8 әйел, 14 ер адам (2 БАҚ, 3 ер адам, 2 әйел/ сайлауға байланысты — 6 әйел, 11 ер адам):
  • Құқық қорғаушылар — 4 КЕҰ, 2 әйел, 5 ер адам (3 КЕҰ, 1 әйел, 2 ер адам)/ сайлауға байланысты — 1 КЕҰ, 3 ер адам, 2 әйел – 1 әйел қайталанады)
  • Бақылаушылар сайлау барысында және одан кейін — 2 ҮЕҰ, 1 әйел, 2 ер адам (2 ҮЕҰ, 1 әйел, 2 ер адам)
  • Қоғам қайраткерлері — 5 ер адам (4 ер адам/ сайлауға байланысты 1 ер адам)
  • Кәсіподақтар белсенділері — 2 кәсіподақ, 1 ер адам (2 кәсіподақ, 1 ер адам)
  • Саяси белсенділері — 2 әйел, 1 форум (2 әйел, 1 форум)
  • Адвокаттар — 1 әйел, 1 ер адам (1 әйел, 1 ер адам)

[3] Ақтөбе қ. бөлімшеден қуып шығарған бақылаушының аяғы қысылып қалған есікті әдейі жабу; Алматы қ.сайлау бөлімшесінде бақылаушыны соққыға жығу; Алматы қ. полиция бөлімшесінен шыққан белсендіні ұрып-соғу; Алматы қ. адвокаты көмекшісін полицияның соққыға жығуы; Атырау қ. құқық қорғаушы әйелді ұрып-соғу тәсілдері туралы әлеуметтік желілерде ашық талқылау; Нұр-Сұлтан қ. полицияның  Д.Агадилді ұрып-соғуы, нәтижесінде қолы сынды.

 

НА РУССКОМ


 

Президенту Республики Казахстан
Токаеву К.К.

 Генеральному прокурору
Республики Казахстан
Нурдаулетову Г.Д.

Уполномоченному по правам человека в Республике Казахстан
Шакирову А.О.

Копии:   Председателю Комитета национальной безопасности
Республики Казахстан
Масимову К.К.

Председателю Агентства по противодействию коррупции
Шпекбаеву А.Ж.

Председателю Верховного Суда
Республики Казахстан
Асанову Ж.К.

 ОТКРЫТОЕ ОБРАЩЕНИЕ

«Казахстан станет правовым государством или продолжит охоту на ведьм[1]

 За последнее время ситуация с безопасностью правозащитников, журналистов и гражданских активистов значительно ухудшилась.

Только в июне 2019 г. разного рода угрозам и нападениям подверглись 11 организаций, 28 женщин, 49 мужчин –правозащитников, журналистов, гражданских активистов.[2] Отличительными особенностями угроз были:

  • Авотр карикатуры - Мурат Дильманов
    Авотр карикатуры — Мурат Дильманов

    насильственный характер:

— убийство общественного деятеля, борца с коррупцией в Карагандинской области;

— избиения[3];

— отравлена собака адвоката в г.Алматы;

— похищения двоих активистов в г.Алматы;

— повреждения гаджетов, видеокамер, грабеж, изъятие мобильных телефонов и понуждение к открытию информации;

— взломаны whats’up чаты, мобильные телефоны правозащитников, журналистов, активистов в г.Уральск.

  • использовалась маскировка для невозможности идентификации виновных (под зонты, маски, руками граждан, а также женщин-полицейских);
  • воровство и грабеж гаджетов как минимум 4-х журналистов (ноутбуков, мобильных телефонов).

При этом события в связи с выборами 09.06.2019 г. сопровождались грубыми произвольными ограничениями прав и свобод человека, которые носили массовый и длящийся характер. Например, насильственные задержания и временные исчезновения невиновных граждан без всякого доступа к суду.

Все без исключения события имели политическую окраску, главным образом, были направлены против запрещенного судом оппозиционного движения «Демократический выбор Казахстана» (ДВК). Какие бы ни были ограничения и угрозы – всё сводится к ДВК (обыски, допросы, задержания, изъятие техники и гаджетов, препятствия в распространении законным способом не запрещенной информации, необеспечение доступа к защите квалифицированным юристом – адвокатом).

Последний месяц особенно выделяется тем, что помимо насилия, массовости и политической мотивированности  произвола со стороны властей и непосредственно государственных органов, содержащихся на налоги граждан и призванных защищать, а не нарушать права человека, установлено следующее: государство боится своего народа и гражданское общество, поскольку стали использоваться в качестве «орудия» угроз и нападений на правозащитников, журналистов и гражданских активистов ЖЕНЩИНЫ (молодые, многодетные или в полицейской форме – не суть важно), так или иначе зависимые от правоохранительных органов или уязвимые, которых, видимо,  используют сотрудники КНБ, акиматов и полиции. Они действуют как на улицах, так и в зданиях (направляются целенаправленно на конкретные мероприятия).

Последнее событие было тщательно спланированным и имело место 22.07.2019 г. в г.Алматы. Под прицелом оказался пресс-центр крупнейшей некоммерческой организации в стране – Казахстанского международного бюро по правам человека и соблюдению законности (КМБПЧ). И не впервые. Причинены телесные повреждения, имущественный и психологический вред сотрудникам неправительственной организации, спикерам пресс-конференции и адвокату Галыму Нурпеисову, журналистам. Общественности удалось выяснить нападавших женщин (например, Акжол Ахметову), имеются видеозаписи с камер КМБПЧ, однако ни прокуроры и даже ни сотрудник КНБ РК (по информации КазТАГ посетивший ОП Аэзовского района г.Алматы 23.07.2019 г.) пока официально не установили лиц, виновных в совершении уголовных правонарушений.

У России, Украины, Узбекистана и Кыргызстана перенята порочная практика использования женщин в качестве орудия угроз правозащитникам. Параноидальная боязнь так называемых «цветных революций», основанная на теориях заговора и участия каких-то внешних сил в дестабилизации ситуации в стране, приводит к совершенно неадекватной реакции властей, касающейся активной части гражданского общества. Способно и готово ли руководство страны к построению цивилизованного правового государства? Насилие никогда себя не оправдает, тем более, управляемое власть имущими.

Складывается впечатление, что всё больше мер, которые принимают власти, направлены на лишение человеческого достоинства, доступа к информации, квалифицированному защитнику – адвокату, справедливому суду, эффективным средствам правовой защиты. А это означает произвольные ограничения прав, гарантированных статьями 2, 7, 9, 14, 19, 21 Международного пакта о гражданских и политических правах.

23.07.2019 г. первый посол США в Казахстане Уильям Кортни призвал президента РК Касым-Жомарта Токаева осудить нападения на журналистов в г.Алматы. Представитель Организации по безопасности и сотрудничеству в Европе (ОБСЕ) по вопросам свободы СМИ Арлем Дезир призвал власти Казахстана расследовать ситуацию с нападением на журналистов.

На основании Конституции, а также ратифицированных РК международных договоров ТРЕБУЕМ:

  1. В кратчайшие сроки расследовать на принципах быстроты, беспристрастности, независимости, тщательности, эффективности нападение, хулиганство, грабеж, оскорбления, имевшие место 22.07.2019 г. в пресс-центре КМБПЧ со стороны известных уже обществу агрессивных женщин, как нам представляется, направленных конкретными должностными лицами (которых следует установить и привлечь к уголовной ответственности) с целью недопущения проведения пресс-конференции по теме произвольных ограничений прав Оксаны Шевчук, у которой 4 детей, а младшей — 8 месяцев.
  1. Обязать полицию обеспечивать охрану и защиту как сотрудников КМБПЧ, так гостей и спикеров пресс-конференций, проводимых в пресс-центре по адресу: г.Алматы, м-н 8, дом 4а, офис 423, 428, на основании уведомления КМБПЧ. В отсутствие обеспечения такой защиты будем вынуждены констатировать неспособность алматинской полиции обеспечивать общественную безопасность, в том числе выполнять обязательства Республики Казахстан по соблюдению прав правозащитников, гражданских активистов согласно Декларации ООН о защите правозащитников. Данное требование — однозначное и немедленное, поскольку вызванная на место инцидента 22.07.2019 г. полиция игнорировала закон, и просьбы нуждающихся в защите, и практически бездействовала. Ввиду наличия состава уголовного правонарушения, требуем привлечения к уголовной ответственности за бездействие по ст.371 УК РК сотрудников полиции, включая участкового инспектора Ауэзовского районного управления полиции г.Алматы Р.Асаева.
  1. Обеспечить строгое соблюдение верховенства права и каждого элемента презумпции невиновности в первую очередь судом, гарантированного ст.77 Конституции РК, так как уже давно в Казахстане действует «презумпция виновности» простого человека (гражданина или негражданина страны), исключить любого рода обвинительный уклон и прекратить брать за основу слова и рапорты полицейского, прокурора, работника акимата или устного указания КНБ РК.
  1. Прекратить практику запугивания и репрессий, подавления инакомыслия, свободы слова, произвольного ограничения других прав и свобод человека, угроз правозащитникам и гражданским активистам, искусственного создания спецслужбами и полицией условий и атмосферы страха в обществе, терпимости к всеобщей и поглотившей с верху до низу государственных институтов коррупции. Закон должен работать не в одностороннем порядке (против народа), а в первую очередь – в отношении представителей власти, должностных лиц. Исключите чиновничий произвол, обеспечьте равенство, гарантированное ст.14 Конституции РК.
    Докажите, наконец это на практике!

 

Подписи правозащитников и НПО:

  1. Анара Ибраева, правозащитница, столица Казахстана
  2. Евгений Жовтис, правозащитник, директор КМБПЧ, г.Алматы
  3. Александр Данчев, правозащитник, г.Петропавловск
  4. Асель Нургазиева, правозащитница, г.Атырау
  5. Иван Синенко, председатель ТОО «True equality», г.Уральск
  6. Валентина Сахненко, правозащитница, г.Алматы
  7. Марианна Гурина, правозащитница, г.Алматы
  8. Дарья Ульжагалиева, правозащитница, г. Атырау
  9. Разия Нурмашева, адвокат АГКА, г.Алматы
  10. Айман Умарова, адвокат, г.Алматы
  11. Александр Клюшев, правозащитник, столица Казахстана
  12. Ерлан Калиев, правозащитник, г.Алматы
  13. Фатима Джандосова, правозащитница, г. Алматы
  14. Ирина Медникова, общественный деятель, г.Алматы
  15. Тамара Калеева, президент ОФ «Адил соз», Коалиция «20 бап», г.Алматы
  16. Азамат Шамбилов, правозащитник, г.Бишкек
  17. Галия Аженова, ОФ «Адил соз», общественный центр экспертиз по информационным спорам
  18. Татьяна Бажова, правозащитница, ОФ «Аман-саулык», г.Алматы
  19. Дмитрий Тихонов, правозащитник, КМБПЧ, г.Алматы
  20. Токжан Кизатова, правозащитница, г.Атырау
  21. Георгий Архангельский, гражданин РК, г.Алматы
  22. Гульнарал Абильбекова, гражданка РК
  23. Серик Тенизбаев, правозащитник, г.Кызылорда
  24. Сергей Соляник, экологический активист, г.Алматы
  25. Роллан Машпиев, общественный деятель, г.Семей
  26. Сергей Измайлов, правозащитник, г.Петропавловск
  27. Юрий Гусаков, правозащитник, г.Караганда
  28. Еникеева Элина, юрист ОО ПЦЖИ «Сана сезiм», г.Шымкент
  29. Ляззат Камзе, директор «Центра защиты социальных прав», участница Коалиции по вопросам безопасности и защиты правозащитников, столица Казахстана
  30. Найля Чуйкина, участница Коалиции по вопросам безопасности и защиты правозащитников, г. Жезказган
  31. Жанара Балгабаева, адвокат, участница Коалиции по вопросам безопасности и защиты правозащитников, г. Алматы
  32. Баян Егизбаева, председатель МОО «Центр по проблемам молодежи», участница Коалиции по вопросам безопасности и защиты правозащитников, г.Кызылорда
  33. Руслан Жантасов, правозащитник, и.о. директора филиала Молодежной информационной службы Казахстана, г.Петропавловск
  34. Кенжебек Султанбеков, правозащитник, г.Семей
  35. Аскар Шайгумаров, правозащитник, г.Уральск
  36. Василина Атоянц, исполнительный директор Молодежной информационной службы Казахстана, г.Алматы
  37. Игорь Колов, член Координационного совета Коалиции по вопросам безопасности и защиты правозащитников, г.Костанай
  38. Андрей Пригорь, содружество профсоюзов «Аманат», столица Казахстана
  39. Вадим Ни, председатель Экофорума общественных организаций Казахстана, г.Алматы
  40. Аскар Шайгумаров, правозащитник, г. Уральск

 


«Платформы гражданского общества, работающие в сфере свободы выражения мнения, мирных собраний и ассоциации, выражают тревогу по участившимся фактам нападения на журналистов и мирных протестующих со стороны так называемых «титушек».

Эти нападения, даже не поддерживаемые напрямую и не организованные должностными лицами, не расследуются, их исполнители, организаторы и пособники не преследуются по закону несмотря на наличие прямых фото- и видео свидетельств. Таким образом, государство, не предпринимая эффективных действий по защите прав граждан, становится пособником и несет вину за совершение данных правонарушений.

Эта тенденция разъедает гарантии обеспечения безопаности — основополагающее обязательство государства перед гражданами, и подрывает веру казахстанцев в способность государства защитить их права.

Равно опасно и то, что эти нападения создают атмосферу страха среди журналистов и граждан перед реализацией прав на свободу выражения мнения и мирных собраний.

Мы, нижеподписавшиеся, требуем от государства, в том числе органов безопасности, прокуратуры, полиции и политических должностных лиц, немедленно расследовать нападения на журналистов и демонстрантов и обеспечить условия для реализации прав на свободу выражения мнения и мирных собраний всеми гражданами».

Подписи следующих платформ гражданского общества:

— Коалиция «20 бап», г.Алматы

— Василина Атоянц, исполнительный директор Молодежной информационной службы Казахстана, г.Алматы

— Игорь Колов, член Координационного совета Коалиции по вопросам безопасности и защиты правозащитников, г.Костанай

24 июля 2019 г., Республика Казахстан
ENGLISH

President of the Republic of Kazakhstan
K.K. Tokayev

General Prosecutor
of the Republic of Kazakhstan
G.D. Nurdauletov

Commissioner for Human Rights
in the Republic of Kazakhstan
A.O. Shakirov

Copies:                  Chairman of the National Security Committee
of the Republic of Kazakhstan
K.K. Masimov

Chairman of the Anti-Corruption
Agency of the Republic of Kazakhstan
A.Zh. Shpekbayev

Chair of the Supreme Court
of the Republic of Kazakhstan
Zh.K. Asanov

 Open appeal

“Will Kazakhstan become a law-abiding state, or will the witch hunt continue?[1]

 The situation with safety of human rights defenders, journalists and civil society activists has drastically turned to the worse as of late.

In June 2019 alone, various threats and attacks were perpetrated against 11 organisations, 28 women, 49 men – human rights defenders, journalists, civil society activists.[2] The threats had a few common features:

  • they were violent:

— a public figure, anti-corruption activist in Karaganda oblast, was murdered;

— beatings[3];

— a lawyer’s dog was poisoned in Almaty;

— two activists were abducted in Almaty;

— damage was caused to gadgets, video cameras, people were mugged, mobile phones taken away, people were pressed to divulge information;

— break-ins of WhatsApp chats, mobile phones of the human rights defenders, journalists, activists in Uralsk.

  • disguise was used to make identification of perpetrators impossible (umbrellas, masks, hands, use of female police officers);
  • gadgets of at least four journalists (laptops, mobile phones) were stolen or robbed.

At the same time, in connection with the 9 June 2019 election the events involved glaring and arbitrary restrictions of human rights and freedoms, which had a mass and lasting character. For instance, forceful arrests and temporary disappearances of innocent citizens without any access to a court whatsoever.

All those events, without exception, were politically motivated and mostly targeted against “The Democratic Choice of Kazakhstan” (DVK), an opposition movement that had been banned by a court. Whatever the restrictions or threats were, every road lead to DVK (searches, interrogations, detentions, seizing video and audio equipment and gadgets, restrictions on lawful dissemination of information that was not prohibited, denying access to professional legal defence).

The last month was especially peculiar, because in addition to the violence, mass character and political motivation of the arbitrary actions by the authorities and state bodies that are paid by public taxes and that are supposedly designed to protect human rights, not violate them, the following had become clear: the state is afraid of its citizens and civil society, and it had begun using WOMEN as a “weapon” in their threats and attacks on human rights defenders, journalists and civil society activists (young women, women with many children, or women in a police uniform – it does not matter), those women who are dependent for one reason or the other, on the law enforcement agencies, or who are vulnerable, and who appear to be used by the National Security Committee, akimats and police for their own purposes. They are acting both on the streets and inside the buildings (i.e. when they get sent to certain events to cause ruckus).

The most recent event was carefully planned and took place on 22 July 2019 in Almaty. In the crosshair was the press centre of the country’s largest non-profit, Kazakhstan International Bureau for Human Rights and the Rule of Law (KIBHR). And not for the first time. Bodily injuries, as well as material and psychological damages, were caused to the personnel of this non-government organization, to the speakers at the press conference, to the attorney Galym Nurpeisov, and to the journalists. The public was able to identify the perpetrators (e.g., Akzhol Akhmetova), KIBHR had video recordings, however neither the prosecutor’s office nor the National Security agents (who according to information from KazTAG had visited the Auezov district police station in Almaty on 23 July 2019) had been able to identify the perpetrators guilty of criminal crimes.

A vicious practice has been rented from Russia, Ukraine, Uzbekistan and Kyrgyzstan of using women as a tool to threaten human rights defenders. A paranoid fear of the so-called “colour revolutions,” stoked on theories of conspiracy or certain external forces allegedly seeking to destabilize the country, results in an absolutely inadequate reaction by the authorities when it comes to dealing with the active part of the civil society. Is the country’s administration capable or indeed prepared to build a civilized law-abiding state? Violence is never a justification, especially one perpetrated by the powers that be.

It seems that more and more measures taken by the state are aimed at stripping the people of their human dignity, access to information, professional defender (attorney), fair trial, or effective legal remedies. This means arbitrary restrictions of the rights that are guaranteed by articles 2, 7, 9, 14, 19, 21 of the International Covenant on Civil and Political Rights.

On 23 July 2019 the first US Ambassador to Kazakhstan William Cortney appealed to President Kasym-Zhomart Tokayev to condemn the attacks on journalists in Almaty. Harlem Désir, OSCE Representative on Freedom of the Media, called on the Kazakh authorities to conduct an investigation into the attacks on journalists.

Based on the Constitution and the international treaties ratified by the Republic of Kazakhstan, we hereby DEMAND that:

  1. A swift, unbiased, independent, thorough and effective investigation be carried out into the attack, hooliganism, robbery, and insults that took place on 22 July 2019 at the KIBHR press centre and were perpetrated by aggressive women who the society already knows and who, it seems, were sent there by particular officials (whose identities must be found out and who must be held criminally responsible) to disturb a press conference that was being held on the topic of arbitrary restrictions of the rights of Oxana Shevchuk, a mother of four children, the youngest being eight months old.
  2. The police be obligated to provide protection and security to the KIBHR personnel and guests and speakers at press conferences held at the organization’s press centre at offices 423, 428, Building 4a, microdistrict 8, Almaty city, based on KIBHR’s notifications. Unless such protection is provided, we will have no choice but declare that the Almaty city police department is incapable of ensuring public order, including the implementation of Kazakhstan obligations to ensure the rights of human rights defenders and civil society activists under the United Nations Declaration on Human Rights Defenders. This demand is categorical and immediate, since the police that was called to the place of the incident on 22 July 2019 ignored the law and the appeals of those in need of protection, and virtually did nothing at all. As this incident has elements of a criminal offense, we demand that the police officers, including R. Asayev, district inspector at the Auezov district police station for the city of Almaty, be held criminally responsible for a failure to act, as provided by article 371 of the Criminal Code of the Republic of Kazakhstan.
  3. Strict compliance with the rule of law and each and every element of presumption of innocence, primarily by the courts of law, be adhered to as guaranteed by article 77 of the Constitution of the Republic of Kazakhstan, since Kazakhstan has long been practicing the “presumption of guilt” of a common person (citizen or non-citizen), and that any guilt bias be excluded and the practice be ceased of using the words and reports by a policeman, a prosecutor, an akimat official, or a verbal order by the National Security Committee, as the primary basis for any deliberation.
  4. The practice of intimidation and persecutions, crackdowns on dissidents and freedom of expression, arbitrary restrictions on other human rights and freedoms, threats to human rights defenders and civil society activists, artificial creation of an atmosphere and environment of fear in the society by the special forces and police, and tolerance to the all-permeating and total corruption at the state institutions, be ceased. The law must work not in one way (i.e. against the people), it must work in relation to the government representatives and officials in the first instance. Stop the tyranny of bureaucrats, bring equality which is guaranteed by article 14 of the Constitution of Kazakhstan. Prove that you mean it, finally!

 

Signed:

  1. Anara Ibrayeva, human rights defender, capital of Kazakhstan.
  2. Evgeniy Zhovtis, human rights defender, KIBHR Director.
  3. Alexander Danchev, human rights defender, city of Petropavlovsk.
  4. Assel Nurgaziyeva, human rights defender, city of Atyrau.
  5. Ivan Sinenko, chairman of True Equality LLP, city of Uralsk.
  6. Valentina Sakhnenko, human rights defender, city of Almaty.
  7. Marianna Gurina, human rights defender, city of Almaty.
  8. Dariya Ulzhagaliyeva, human rights defender, city of Atyrau.
  9. Raziya Nurmasheva, attorney at Almaty city collegium of attorneys, city of Almaty.
  10. Aiman Umarova, attorney, city of Almaty.
  11. Alexander Klyushev, human rights defender, capital of Kazakhstan.
  12. Yerlan Kaliyev, human rights defender, city of Almaty.
  13. Fatima Jandossova, human rights defender, city of Almaty.
  14. Irina Mednikova, public figure, city of Almaty.
  15. Tamara Kaleyeva, president of PF «Adil soz», Coalition «Article 20», city of Almaty.
  16. Azamat Shambilov, human rights defender, city of Bishkek.
  17. Galiya Azhenova, PF «Adil soz», Public centre of expertise on informational cases.
  18. Tatyana Bazhova, human rights defender, PF “Aman-saulyk”, city of Almaty.
  19. Dmitriy Tikhonov, human rights defender, KIBHR, Almaty.
  20. Tokzhan Kizatova, human rights defender, city of Atyrau.
  21. Georgiy Arkhangelskiy, citizen of RK, city of Almaty.
  22. Gulnara Abilbekova, citizen of RK.
  23. Serik Tenizbayev, human rights defender, city of Kyzylorda.
  24. Sergey Solyanik, ecological activist, city of Almaty.
  25. Rollan Mashpiyev, public figure, city of Semey.
  26. Sergey Izmaylov, human rights defender, city of Petropavlovsk.
  27. Yuriy Gussakov, human rights defender, city of Karaganda.
  28. Yenikeyeva Elina, lawyer of PA «Sana sezim», city of Shymkent.
  29. Lazzat Kamze, Social rights protection Centre’s Director, participant of the Coalition on human rights defender’s security and protection, capital of Kazakhstan.
  30. Naylia Chuykina, participant of the Coalition on human rights defender’s security and protection, Zhezkazgan.
  31. Zhanara Balgabayeva, attorney, participant of the Coalition on human rights defender’s security and protection, city of Almaty.
  32. Bayan Yegizbayeva, Centre of youth problems, Head, participant of the Coalition on human rights defender’s security and protection, city of Kyzylorda.
  33. Ruslan Zhantassov, human rights defender, Youth information service of Kazakhstan, head of the branch, city of Petropavlovsk.
  34. Kenzhebek Sultanbekov, human rights defender, city of Semey.
  35. Vassilina Atoyants, Youth information service of Kazakhstan, Director, city of Almaty.
  36. Igor Kolov, member of Coordination Council of Coalition on human rights defender’s security and protection, city of Kostanay.
  37. Andrey Prigor, trade union «Amanat», capital of Kazakhstan.
  38. Vadim Nee, Public associations ecological forum of Kazakhstan, city of Almaty.
  39. Askar Shaigumarov, human rights defender, Oral city

 

Republic of Kazakhstan, 24 July 2019

[1] Witch hunt – persecution of people suspected of witch craft. … As a phraseological unit, “witch hunt” means persecution of dissidents taken to an absurd level or discrediting of certain social groups on unreasonable grounds.

[2] Of whom:

  • Civil society activists — 14 women, 21 men (11 men, 9 women/ in connection with the election — 5 women, 10 men);
  • Journalists — 2 mass media, 8 women, 14 men (2 mass media, 3 men, 2 women/ in connection with the election — 6 women, 11 men):
  • Human rights defenders — 4 NPO, 2 women, 5 men (3 NPO, 1 woman, 2 men)/ in connection with the election — 1 NPO, 3 men, 2 women – 1 woman repeatedly)
  • Observers during and after the election — 2 NGO, 1 woman, 2 men (2 NGO, 1 woman, 2 men)
  • Public figures — 5 men (4 men/ in connection with the election – 1 man)
  • Trade union activists — 2 trade unions, 1 man (2 trade unions, 1 man)
  • Political activists — 2 women, 1 forum (2 women, 1 forum)
  • Advocates — 1 woman, 1 man (1 woman, 1 man)

[3] Deliberate shutting of the door in which the observer’s foot had been stuck who had been pushed out from a voting station in Aktobe; beating of an observer at a voting station in Almaty; beating of a female activist who had just come out of a police station in Almaty; beating by the police of an attorney assistant in Almaty; an open discussion in the social networks of methods of beating of a female human rights defender in Atyrau; beating by the police of D. Agadil in Nur-Sultan resulting in a broken arm.

Қол қою\Подписать\Sign

ВЫ сами можете подписать данное обращение

1) тут (на этой странице нашего сайта): http://pana-defenders.info/petitions/witchhuntingkz2019/  

или 2) тут: https://www.facebook.com/aixlm/posts/2975867172440437

или 3) или в мобильном приложении «ПАНА — мобильный правозащитник»

СНОСКИ

[1] Охота на ведьм — преследование людей, подозреваемых в колдовстве. … Как фразеологизм, «охота на ведьм» означает доведённое до абсурда преследование инакомыслящих, дискредитацию каких-либо социальных групп по неразумным мотивам.

[2] Из них:

  • Гражданские активисты — 14 жен., 21 муж. (11 муж., 9 жен./ в связи с выборами — 5 жен., 10 муж.):
  • Журналисты — 2 СМИ, 8 жен., 14 муж. (2 СМИ, 3 муж., 2 жен./ в связи с выборами — 6 жен., 11 муж.,):
  • Правозащитники — 4 НКО, 2 жен., 5 муж. (3 НКО, 1 жен., 2 муж.)/ в связи с выборами — 1 НКО, 3 муж., 2 жен. – 1 жен. повторяется)
  • Наблюдатели в ходе и после выборов — 2 НПО, 1 жен., 2 муж. (2 НПО, 1 жен., 2 муж.)
  • Общественные деятели — 5 муж. (4 муж./ в связи с выборами 1 муж.)
  • Активисты профсоюзов — 2 профсоюза, 1 муж. (2 профсоюза, 1 муж.)
  • Политические активисты — 2 жен., 1 форум (2 жен., 1 форум)
  • Адвокаты — 1 жен., 1 муж. (1 жен., 1 муж.)

[3] Умышленное закрытие двери, где застряла нога наблюдателя, которого выпроводили с участка в г.Актобе; избиение наблюдателя на избирательном участке в г.Алматы; избиение активистки, вышедшей из отдела полиции в г.Алматы; избиение полицией помощника адвоката в г.Алматы; открытое обсуждение в социальных сетях способов избиения правозащитницы в г.Атырау; избиение полицией Д.Агадил в г.Нур-Султан, в результате сломана рука.

Источник фото: Радио Азаттык

Фото Радио Азаттык из Бюро

Плюсануть
Поделиться
Отправить
Класснуть

Уже подписали 5

  • Почанов Тимур, Алматы, Гражданин РК, 28 июля 2019
  • Александр Бочаров, Алматы, Безработный, 25 июля 2019
  • Увакова Айгуль Аркеновна, Алматы, безработная, 24 июля 2019
  • Терликпаева Лейла Казизовна, Алматы, 24 июля 2019
  • Тихонов Дмитрий, Алматы, КМБПЧ, 24 июля 2019