Stop kettling! Кеттлингті негізсіз қолдануды тоқтатуды талап етеміз! Прекратить кеттлинг к мирно протестующим казахстанцам!

 To: Mr Yerlan Turgumbayev, Minister of Internal Affairs of the Republic of Kazakhstan

Mr Gizat Nurdauletov, Prosecutor General of the Republic of Kazakhstan

Ms Elvira Azimova, Human Rights Commissioner in the Republic of Kazakhstan

  Stop the unjustified use of kettling against peaceful protesters in Kazakhstan! Since June 2020, Kazakhstan’s police have practiced kettling which is the encirclement of peaceful protesters by the police and keeping them within the circle for long periods of time. There were nine cases of the police encircling peaceful protesters without allowing them to leave the circle, go to the toilet or have food and water passed to them. People were held for a maximum of 10.5 hours, with some of the protesters fainting and getting frostbites. The police then allowed them to leave the place without drawing up a report on an administrative offense. In doing so the police do not explain to the protesters their rights, do not inform them of the reasons for restricting their personal liberty or of the type of their alleged offense, and fail to accompany their actions with the words “In the name of the law!”[1] Unidentified persons attempt to provoke fights with those inside the circle, insult them, bring sound-amplifying equipment, and turn on the music at full volume. These actions may qualify as torture and abuse of power or authority (under Articles 146 and 362 of the Criminal Code of the Republic of Kazakhstan respectively). Public authorities – the Agency for Counteracting Corruption, the Prosecutor’s Office, the court, and the Ombudsman – have named kettling a legitimate means used by the police in restricting the constitutional rights of Kazakhstani citizens to personal liberty, freedom of expression, and peaceful assembly (Article 32[2] of the nation’s Constitution). The principles of legality, necessity, proportionality, and legitimate aim in restricting human rights and freedoms[3] have not been complied with in this case[4]. In international practice, kettling may be used in exceptional cases such as obvious aggression or violence by the protesters. However, the use of kettling in Kazakhstan has not been justified by anyone’s safety. The police actions violate Articles 2, 9[5], 19, and 21[6] of the International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR), ratified by Kazakhstan on February 11, 2009, which takes precedence over national law in Kazakhstan. Its direct application is a component of an effective remedy (Article 2 of the ICCPR). Therefore, we call on you to: — STOP the unjustified use of kettling against peaceful protesters; — HOLD police officials who violate citizens’ rights by using kettling and violate the Criminal Code of the Republic of Kazakhstan liable; and — BRING the practice of using kettling in line with international standards.
[1] Article 19 of the Law On the Bodies of Internal Affairs of the Republic of Kazakhstan. [2] Article 32 of the Constitution of the RK: “Citizens of the Republic of Kazakhstan shall have the right to assemble peacefully and without weapons, hold meetings, campaigns and demonstrations, street processions and pickets. The use of this right may be restricted by law in the interests of state security, public order, and protection of health, rights, and the freedom of other persons.” [3] Article 39 clause 1 of the Constitution of the RK: “Rights and freedoms of an individual and citizen may be limited only by law and only to the extent necessary for the protection of the constitutional system, defense of public order, human rights and freedoms, and the health and morality of the population.” [4] In addition to the ICCPR, the Guidelines on Freedom of Peaceful Assembly (developed by OSCE/ODIHR and the Venice Commission of the Council of Europe) and General Comment No. 37 of the UN Human Rights Committee on Article 21 of the ICCPR have been violated. [5] Article 9 clause 1 “Everyone has the right to liberty and security of person. No one shall be subjected to arbitrary arrest or detention. No one shall be deprived of his liberty except on such grounds and in accordance with such procedure as are established by law.” [6] Article 21 “The right of peaceful assembly shall be recognized. No restrictions may be placed on the exercise of this right other than those imposed in conformity with the law and which are necessary in a democratic society in the interests of national security or public safety, public order (ordre public), the protection of public health or morals or the protection of the rights and freedoms of others.”

ҚР Ішкі істер министрі Е. З. Тұрғымбаев мырзаға

ҚР Бас прокуроры Г. Д. Нұрдәулетов мырзаға

ҚР Адам құқықтары жөніндегі уәкіл Э. А. Әзімова ханымға

 

Бейбіт түрде наразылық білдірген қазақстандықтарға қарсы

Кеттлингті негізсіз қолдануды тоқтатуды талап етеміз!

2020 жылдың маусым айынан бастап Қазақстанда полиция кеттлинг (kettling — наразылық білдірушілер тобын полиция кордондарымен қоршап алу және оларды ұзақ уақыт бойы сол қоршаудың ішінде ұстау) тәсілін қолданысқа енгізді. Бір жыл ішінде полиция қызметкерлері бейбіт түрде наразылық білдіруші топтарды тоғыз рет қоршауға алып, оларды шеңберден шығармай, сол шеңберге тұрған адамдарға су мен тамақты бергізбей, тіпті дәрет сындыруға да жібермей ұстап тұрды. Мұндай қоршауда аамдарды 10 сағаттан артық уақыт ұстаған кездері де болды. Қоршауда тұрған адамдардың кейбірін үсік шалса, кейбіреулері есінен танып жатты. Полиция бейбіт түрде наразылық білдіруге шыққан адамдарға олардың құқықтарын, бұл қоршауда не себепті ұстап тұрғанын, олардың бас бостандығынан не себепті шектегенін және қандай құқық бұзушылық орын алғанын түсіндірмеген, және әрекеттерінің «Заң атымен!»  екенін дәлелдемеген[1]. Бейбіт түрде наразылық білдірушілерді бірнеше сағат ұстағаннан кейін ғана барып, полиция қызметкерлері Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасамастан қоршауда тұрған адамдарды босатқан.  Полицияның көзінше белгісіз тұлғалар шеңбер ішіне кіріп, сол жерде тұрған адамдармен төбелес-жанжал шығаруға тырысқан, шеңбер ішінде тұрғандарды қорлап, өздерімен бірге дыбыс күшейткіш техниканы алып келіп, музыканы бар дауысымен қосып қойған. Сипатталған әрекеттер азаптау және билікті немесе лауазымдық өкілеттіктерді асыра пайдалану ретінде қаралуы тиіс (ҚР Қылмыстық Кодексінің 146 және 362-баптарына сәйкес). Мемлекеттер органдар — ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі, прокуратура, сот, Омбудсмен — бұл тәсіл ҚР азаматтарының жеке бас бостандығы, сөз бостандығы және бейбіт жиындарға қатысу сияқты конституциялық құқықтарын шектейтінін (Ата Заңымызың 32[2] бабы) ескермей, кеттлингті полицияның қолдануына болатын заңды құрал деп ашық айтты. Бұл жерде заңдылық, қажеттілік, сәйкестік, құқық айқындығы сияқты адам құқықтары мен бостандықтарын шектеу[3] қағидаттары мүлдем ескерілмеген. Әлемдік практикаға сүйенсек, кеттлинг тәсілі тек ерекше жағдайларда қолданылады, яғни наразылық білдірушілер тарапынан ашық агрессия немесе күш көрсетуі мүмкін екені байқалған жағдайда ғана. Алайда, Қазақстанда кеттлинг тәсілін қолдануға еш негіз болмаған және наразылық білдірушілер ешкімге қауіп төндірмеген. Полиция қызметкерлерінің іс-әрекеттері ҚР 2009 жылдың 11 ақпанда ратификациялаған және ҚР-да ұлттық заңнама алдында басымдығы бар азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пактінің (АСҚХП) 2, 9[4], 19 және 21[5] баптарын бұзады. Оны тікелей қолдану — құқықты қорғаудың тиімді құралдарының бірі (АСҚХП-ның 2-бабы). БІЗДІҢ ТАЛАБЫМЫЗ: — Бейбіт наразылық білдірушілерге қарсы кеттлингті негізсіз қолдану практикасын ТОҚТАТУ; — Кеттлингті қолдана отырып, азаматтардың құқықтарын шектейтін және ҚР Қылмыстық кодексін бұзатын полиция қызметкерлерін ЖАУАПКЕРШІЛІККЕ ТАРТУ; — Кеттлинг тәсілін ТЕК халықаралық стандарттарға сәйкес ҚОЛДАНУ.
[1] «Қазақстан Республикасының ішкі істер органдары туралы» заңының 19 бабы. [2] ҚР Конституциясының 39 бабының 1 тармағы: «Адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтары конституциялық құрылысты қорғау, қоғамдық тәртіпті, адамның құқықтары мен бостандықтарын, халықтың денсаулығы мен имандылығын сақтау мақсатына қажетті шамада ғана және тек заңмен шектелуі мүмкін». [3] АСҚХП-дан басқа Бейбіт жиналыстар бостандығы жөніндегі басшылық қағидаттары (ЕҚЫҰ/ДИАҚБ және Еуропа Кеңесінің Венециялық комиссиясы әзірлеген), АСҚХП-ның 21-бабына БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі комитетінің №37 жалпы тәртіптегі ескертпелері бұзылған. [4] 9 баптың 1 тармағы «Әрбір адамның бостандыққа және жеке басының өмiрiне қол сұғылмауына құқығы бар. Ешкiмді де негізсіз қамауға немесе тұтқындауға болмайды. Адамды тек қана заң негiзiнде және сол заңда белгiленген процедураға сәйкес бас  бостандығынан айыруға болады». [5] 21 бап «Бейбiт жиналыстарды өткізу құқығы мойындалады. Бұл құқықты пайдалану тек демократиялық қоғамның мемлекеттік, немесе қоғамдық қауiпсіздiк пен қоғамдық тәртiп мүдделерiн, жұрттың денсаулығы мен имандылығын сақтау және басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау қажет етiлетiн, заңмен көзделген шектеулерден тыс шектелуi тиiс емес».

Министру внутренних дел РК г-ну Тургумбаеву Е.З.

Генеральному прокурору РК г-ну Нурдаулетову Г.Д.

Уполномоченному по правам человека в РК Азимовой Э.А.

Прекратить необоснованное применение кеттлинга в отношении мирно протестующих казахстанцев!

С июня 2020 года полиция в Казахстане стала практиковать кеттлинг (kettling — окружение группы протестующих кордонами полиции и удержание их внутри заграждений в течение продолжительного периода времени). Девять раз полиция окружала группы мирных протестующих, не позволяя людям покинуть круг, не разрешая передавать им еду и воду, не выпуская в туалет. Максимально людей удерживали 10,5 часов, при этом люди падали в обмороки, получали обморожения. После полиция разрешала им покинуть место без составления протокола об административном правонарушении.

При этом полиция не разъясняет права, не информирует о причинах ограничения личной свободы и о составе правонарушения, не сопровождает свои действия словами «Именем закона!»1 Неизвестные лица пытаются провоцировать драки с находящимися внутри кольца, оскорбляют их, привозят с собой звукоусиливающую технику и включат музыку на полную громкость. Описанное может квалифицироваться как пытки и превышение власти или должностных полномочий (соответственно по статьям 146 и 362 Уголовного кодекса РК).

Государственные органы — Агентство по противодействию коррупции РК, прокуратура, суд, Омбудсмен сочли кеттлинг законным средством полиции при ограничении конституционных прав граждан РК на личную свободу, на свободу выражения и на мирные собрания (ст.322 Основного закона страны). Законность, необходимость, соразмерность, юридическая предопределенность как принципы ограничений прав и свобод человека3 при этом не в счет4. В мировой практике применение кеттлинга производится в исключительных случаях, при явной агрессии или признаках насилия протестующих. Однако применение кеттлинга в Казахстане не было обосновано безопасностью кого-либо.

Действия полицейских нарушают статьи 2, 95, 19 и 216 Международного Пакта о гражданских и политических правах (МПГПП), ратифицированного РК 11 февраля 2009 г. и имеющего в РК приоритет перед национальным законодательством. Его прямое применение – одна из составляющих эффективных средств правовой защиты (ст.2 МПГПП).

Мы призываем:

— ПРЕКРАТИТЬ практику безосновательного применения кеттлинга в отношении мирных протестующих;

— ПРИВЛЕКАТЬ к ответственности сотрудников полиции, нарушающих права граждан, применяя к ним кеттлинг, и нарушающих Уголовный кодекс РК;

— ПРИВЕСТИ практику применения кеттлинга в соответствии с международными стандартами.

1 Статья 19 Закона «Об органах внутренних дел Республики Казахстан».

2 Статью 32 Конституции РК: «Граждане Республики Казахстан вправе мирно и без оружия собираться, проводить собрания, митинги и демонстрации, шествия и пикетирование. Пользование этим правом может ограничиваться законом в интересах государственной безопасности, общественного порядка, охраны здоровья, защиты прав и свобод других лиц».

3 Статья 39 пункт 1 Конституции РК: «Права и свободы человека и гражданина могут быть ограничены только законами и лишь в той мере, в какой это необходимо в целях защиты конституционного строя, охраны общественного порядка, прав и свобод человека, здоровья и нравственности населения».

4 Помимо МПГПП нарушены Руководящие принципы по свободе мирных собраний (разработаны БДИПЧ/ОБСЕ и Венецианский комиссией Совета Европы), Замечания общего порядка №37 Комитета ООН по правам человека к статье 21 МПГПП.

5 Статья 9 пункт 1 «Каждый человек имеет право на свободу и личную неприкосновенность. Никто не может быть подвергнут произвольному аресту или содержанию под стражей. Никто не должен быть лишен свободы иначе, как на таких основаниях и в соответствии с такой процедурой, которые установлены законом».

6 Статья 21 «Признается право на мирные собрания. Пользование этим правом не подлежит никаким ограничениям, кроме тех, которые налагаются в соответствии с законом и которые необходимы в демократическом обществе в интересах государственной или общественной безопасности, общественного порядка, охраны здоровья и нравственности населения или защиты прав и свобод других лиц».

 

подписывали петицию здесь:  https://clck.ru/VAghx (на русском языке) и https://clck.ru/VAhAn (на казахском языке)

Плюсануть
Поделиться
Отправить
Класснуть

Уже подписали 4

  • Фатима Джандосова, Алматы, Коалиция по безопасности правозащитников, 26 мая 2021
  • Дмитрий Тихонов, Алматы, Казахстанское международное бюро по правам человека, 26 мая 2021
  • Гришин Андрей, Алматы, Казахстанское международное бюро по правам человека, 26 мая 2021
  • Тогжан Кожалиева, Алматы, 26 мая 2021