Если вы на воле, то сразу:

1. Обратите внимание на наличие поблизости видеокамер и укажите о них в заявлении прокурору.
2. Позвоните знакомому адвокату, либо в правозащитную организацию.
3. Сфотографируйте повреждение, приложив к нему стандартный предмет (спичечный коробок, карандаш – для определения размеров повреждений), а также сделайте кадр повреждения с лицом, для идентификации.
4. Вызовите скорую медицинскую помощь, обратитесь в ближайшее медицинское учреждение (желательно, государственное) для детального и полного документирования имеющихся телесных повреждений.
5. При наличии телесных повреждений требуйте медицинскую и психологическую помощь, просите медработника тщательно осмотреть и психолога – опросить Вас.
6. Проследите, чтобы заключения врача и психолога включали: подробное описание состояния здоровья и пережитых страданий, жалоб, следов/повреждений, диагноз, назначенное лечение, обследование и консультации узких специалистов.
7. Подайте заявления в прокуратуру, Уполномоченному по правам человека в письменном виде (по 2 экземпляра; на Вашем экземпляре попросите указать ФИО, дату и подпись принявшего лица). В заявлении подробно опишите все детали: дату, время, место, кто, что было, орудия, длительность и периодичность пыток, свидетели, повреждения, последствия, с какой целью пытали.
8. В заявлении о пытках следует просить о немедленном проведении досудебной проверки; о принятии мер по временному отстранению предполагаемых виновных в пытках от должности; о признании вас потерпевшим и требованием выдать постановление об этом; разъяснении ваших прав; назначении экспертиз (судебно-медицинской, психолого-психиатрической, судебно-криминалистической — по орудиям пыток; если была кровь — молекулярно-генетической); об изъятии журналов: записи с аудио-, видеофиксацией, регистрации задержания и доставления, применения специальных средств; о допросе очевидцев, свидетелей.

Если вы в заключении:

9. Сообщите родным, адвокату, получите свидание (по письменному заявлению).
10. В заявлении о пытках помимо изложенного выше, ходатайствуйте о немедленном обеспечении безопасности (переводе в безопасное место как предполагаемого потерпевшего, так и свидетеля при необходимости); об изъятии журналов: применения физической силы, вызовов скорой медицинской помощи, приема медицинским работником, регистрации жалоб.
11. Запишите фамилию должностного лица, принявшего заявление.
12. Передайте свое заявление прокурору.
13. Требуйте встречи с участниками национального превентивного механизма (НПМ), членами общественной наблюдательной комиссии (ОНК), родными, адвокатом.

Лифлет для печати рус-каз/ Орыс жəне қазақ тілінде басылымға арналған лифлет

Автор лифлета — Участник Коалиции Анара Ибраева

Лифлеты-памятки/Кампания «Статья13» Лифлет-ескертпелер/Науқан “13Бап”

Наша страница в фейсбуке:

https://www.facebook.com/panadef/

Если есть вопросы, пишите: [email protected], некоторые вопросы требуют платных консультаций юристов, другие — можете найти на странице ЧаВО.

---

СІЗГЕ  ҚИНАУ АЗАБЫН ЖАСАСА, 13 ҚОРҒАНУ ЖОЛЫН БІЗ БІЛЕМІЗ

ЕГЕРДЕ СІЗ БОСТАНДЫҚТА БОЛСАҢЫЗ, онда бірден:

1. Жақын арада видеокамерлар бар екеніне назар аударып, олар туралы прокурорға арызыңызда жазыңыз.
2. Таныс адвокатыңызға, немесе құқықорғаушы мекемеге қоңырау шалыңыз.
3. Зақымдарыңызды фотоға түсіріп, оған стандартты затты қойып (сіріңке қабын, қарындаш-зақымның көлемін білу үшін), және шынымен сіз екенін білдіретін, зақымдалған бетіңізді фотоға түсіріңіз.
4. Жедел медициналық көмекті шақырыңыз, жақында орналасқан медициналық мекемеге барып (мемлекеттік болса дұрыс) зақымдарыңызды толық, егжей-тегжейлі іс-құжаттаңыз.
5. Дене мүшелеріңіз зақымдалып жатса, медициналық және психологиялық көмек талап етіңіз, медициналық қызметкер сізді мұқият тексеріп, психолог – сізден жауап алуды сұраңыз.
6. Бақылаңыз, дәрігер мен психологтың жазған қорытында: денсаулықтың толық жағдайы, бастан өткен бейнет, азап әсері, зақымдар, диагноз, қандай ем қабылдау, керекті зерттеулер, салалық мамандардан кеңес алып алыңыз.
7. Жазбаша түрде прокуратураға, адам құқықтары жөніндегі өкіліне арыз беріңіз, (2 экземплярде, сіздің экземпляріңізде арызды қабылдаған адамның аты-жөнін, тегін, қай күні, қолын қоюды сұраңыз). Арызда бәрін толық бейнелеп жазыңыз: күн, уақыт, қай жерде, кім, не болды, қылмыс құралын, азаптау қинаудың уақытын, мерзімділігін, куәгерлер, зақымдар, зардаптар, қандай мақсатпен қинағандар.
8. Азаптау қинау арызында шұғыл сот алдындағы тергеу жұмыстарын өткізуін өтініш етіңіз; азап қинау жасаған болжалды кінәлілерге тиісті шара қолданып, оларды атқаратын қызметтен уақытша жұмыстан шығару, сізді зардап шегуші ретінде мойындап, осы оқиғаға қатысты қаулы шығару, сіздің құқықтарыңызды түсіндіру, экспертизаларды тағайындау ( қинау құралдары бойынша — сот-медициналық, психолого-психиятрлық, сот-криминалдық, қан болса – молекулярно-генетикалық); журналдарды қолданыстан шығару: аудио, видеоға жазылғандар, ұстап, әкелудің тіркелгені, арнайы құралдарды қолдану, өз көзімен көрген адамдарды, куәгерлерді  тергеу.

 ЕГЕРДЕ СІЗ ҚАМАУДА ОТЫРСАҢЫЗ:

9. Туыс-тумаңызға, адвокатқа хабар беріп, кездесуді іздеңіз ( жазбаша арыз бойынша).
10. Азап қинау арызыңызда жоғарыда көрсетілгеннен басқа, өзіңізге шұғыл қауіпсіздікті қамтамасыз етуді сұраңыз (болжалды зардап шегуші ретінде қауіпсіздік жерге ауыстыру, керек болса куәгермен бірге); журналдарды қолданыстан шығару: дене күшін пайдаланған тұралы, медициналық жедел жәрдемін шақырғандарын, медицина қызметкерімен қабылдану, наразылықты тіркеу.
11. Арызды қабылдаған лауазымды тұлғанын аты-тегін жазып алыңыз.
12. Арызыңызды прокурорға жіберіңіз.
13. Ұлттық превентивтік механизімінің қатысушыларымен (ҰПМ), қоғамдық бақылау комиссиясының мүшелерімен (ҚБК), туыс-тұма, адвокатпен кездесүді талап етіңіз.

Осы және басқа да лифлеттерді электронды түрде жүктеп алу, толығырақ егжей-тегжейін түсіну, өтініштердің формасын мына ссылкаға басып ала аласыз:

Лифлеты-памятки/Кампания «Статья13» Лифлет-ескертпелер/Науқан “13Бап”